Уоттаах алаас apҕaa халдьаайытыгар олохтоох ыалга төрөөбүтэ Кыра үөрэхтээх. Сэрии иннинээҕ  сыллартан нэһилиэк исполкомун бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбитэ. 1943 с. Чита куорат чугаһыгар улэҕэ сылдьан төннүбүтэ. Сэрии кэнниттэн быстах кэмҥэ маҕаһыын атыылааччытынан үлэлии сылдьыбыта. Элбэх оҕолордоох, сиэннэрдээх. Ыалдьан өлбүтэ. 

СЫРОВАТСКАЙ ИННОКЕНТИИ ПЛАТОНОВИЧ
1919-1997

Орто Эбэ алааска төрөөбүтэ. 1942 сыллаахха аармыйаҕа ыҥырыллыбыта. II Украинскай фронт 18-с гвардейскай биригээдэтигэр сылдьан Доннааҕы Ростов, Старай Русса куораттарынан сэриилэспитэ, иккитэ бааһырбыта. «Кенигсберы ылыы иһин», «Берлини ылыы иһин», «Германияны кыайыы иһин» мэтээллэрдээх дойдутугар  эргиллибитэ. Өр сыл сылгыһытынан, Ааллаах-Үүҥҥэ таһаҕасчытынан үлэлээн сылдьыбыта. Саха
АССР Верховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотатынан наҕараадаламмыта. 2 төрөппүт, 2 иитэр кыргыттардаах, сиэннэрдээх.

Политсыылынай Николай Странден дойдутугар барарыгар 4 саастаах Сергей диэн уола улаатан, үөрэнэн, химик идэтин ылан Союзка биллэр киэн билиилээх химия проышленноһын специалиһа буолбута. Сергей Николаевич дойду үрдунэн аатырбыт Березники химическэй комбинатын, Лисичанскайдааҕы химической комплексы быһаччы дьаһайан олоххо киллэрсибитэ. Бу улахан өҥөлөрүн иһин Ленин орденын ылбыта.  Кини 1 кыыс оҕолооҕо. Кыыһа 1922 сыллаахха төрөөбүт. Зоя Сергеевна врач буолар баҕалааба, бу баҕатын кыайан толорботоҕо. Байыаннай сулууспаҕа ыҥырыллан 248-с стрелковай дивизия 902-с стрелковай полкатыгар санинструкторынан ананан, Ростовтан Берлиҥҥэ тиийэ бойобуой суолу ааспыта, Кыһыл Сулус орденынан, мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Бииргэ сулууспалаабыт полк хирург-враһа Крейҥҥэ кэргэн тахсан 2 уол, 1 кыыс оҕоломмуттара. Славянскай, Канскай куораттарга олоро сылдьыбыттара. Зоя Сергеевна 20 сыл партия оройуоннааҕы комитетын аппараатыгар үтүө суобастаахтык улэлээбитэ. Кини Дүпсүнү кытта билсэр буолбута ыраатта. 

  Политсыылынай Странден Н.П. сиэнэ. 1921 сыллаахха Араҥас алааска олохтоох ыалга төрдүс оҕонон төрөөбүтэ. 4 кылаас кэнниттэн «Сонун олох» колхозка бырабыланньа солбуйар бэрэссэдээтэлинэн, комсомольскай тэрилтэ секретарынан, илии араас үлэлэригэр кыайыылаах, толоругас үлэһитинэн үлэлээн сылдьыбыта. Аармыйаҕа барыан иннинэ кыладыапсыгынан үлэлээбитэ.  1949 сыллаахха аармыйаҕа ьҥырыллыбыта. Иркутскай уобалаһыгар икки сыл сулууспалаан баран илиҥҥи кыраныыссаҕа, Китай сэрииһитин тангаһын кэтэн, 1954 с. Кореяны көмүскүүр интернационалист -буойун буолан, 39293 N кистэлэҥ чааска сулууспалыыр, Американы утары сэриилэһэр. 852 мм. зенитнэй артиллерия расчетугар сулууспалыыр кэмигэр өpүhү туоруур уһулуччу суолталаах муостаны уонна электростанцияны көмүскүүр соруктаах түүннэри-күннэри постка турбуттара. Аҕыйах эрэ чааска утуйан ылаллара. Өстөөх самолеттара бэрт соһуччу көтөн кэлэн буомба быраҕан, бүлүмүөттээн бараллара. Биһиги артиллериябыт биирдэ көтөн кэлбит истребители суулларбыта, үөрүү бөҕөтө буолбута диэн кэпсиир. Икки сыл сулууспалаан, «Советскай-китайскай доҕордоһуу» мэтээл наҕараадалаах дойдутугар этэҥҥэ эргиллэн кэлбитэ. Дойдутугар кэлэн, тракторист идэтин ылан, совхоз эстиэр диэри чулуу механизатор быһыытынан үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээбитэ. Коммунистическай үлэ ударнига, пятилетка кыайыылааҕа, куоталаһыы кыайыылааҕа, үлэ туйгуна ааттары, В.И.Ленин төрөөбүтэ 100 сыла туолуутун бэлиэтээн "Килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээли ылан, үтүөкэн үлэлээх механизаторынан биллибитэ. Кэргэн ылан 7 оҕолонон, элбэх сиэннэнэн дьоһуннаах олоҕу олорон ааста. 2003 сыллаахха сүһүөҕүн үрдүгэр сылдьан ahapa хомолтолоохтук кун сириттэн арахсыбыта. 

1907 сыллаах төрүөх. Төрөөбүт үөскээбит сирэ — Чэриктэй Алданын Дьэлитэ. Бултаах-астаах, тыытыллыбатах айылҕалаах Дьэли эбэҕэ көҥүлүнэн көччүйэн үөскээн чэгиэн-чэбдик, сөбүгэр бэйэтин кыанар киһи буола
улааппыта. Ууһутунан чугас эргин тутуһар  киһитэ cyoҕa. Дьэли аарыма эбэлэрин курданарыгар эрэ диэри тимирэн харбаан туоруура. Сэрии иннинэ Дьэлиттэн тахсан «Сонун олох» артыалга чилиэнинэн киирбиттэр.
1943 сыллаахха аармыйаҕа ыҥырыллыбыта. Илиҥҥи кыраныыссаҕа, Бурятия сиригэр Тамсак-Булак диэн сиргэ 16-с армия 80-с мотострелковай полкатыгар сулууспалаабыта. 1945 сыллаахха дойдутугар эргиллэн кэлиэҕиттэн колхоз производствотыгар илиитин араарбакка үлэлээбитэ. 2 уол, 1 кыыс оҕолордоох, элбэх сиэннэрдээх. 1966 сыллаахха ыалдьан өлбүтэ.