ИННОКЕНТИЙ АНДРЕЕВИЧ ЧЕРНОГРАДСКАЙ-Кыһымаан 1924 сыллаахха Өнөр нэһилиэгэр төрөөбүт. Төрөппүттэрэ: Андрей Степанович-Бээхтээн, Варвара Николаевна (Захаров Еремей аҕатын кытары бииргэ төрөөбүт дьахтар) Черноградскайдар Тыымыгыга уонна Сатаҕайга олохсуйан олорбуттар. «Кыһыл кыһа», кэлин Чкалов аатынан холкуос чилиэттэрэ. Иннокентий бииргэ төрөөбүттэрэ Анна Андреевна Черноградская-Маркс Ааната, Марфа Андреевна Бурнашева-Бүөччэ Марфата. Иннокентий 7 кылааһы Бороҕон оскуолатыгар бүтэрбит. 1940 сыллаахха толоруллубут Өнөр нэһилиэгин хаһаайыстыбаннай кинигэтигэр көстөрүнэн, ФЗО-ҕа (фабрично-заводское обучение) үөрэммит. «Кыһыл кыһа» уонна Чкалов аатынан холкуостарга хонуу үлэтигэр, сайынын окко үлэлэһэрэ. Почта таһан эмиэ үлэлии сылдьыбыт. 1942 сыллаахха сайын Чурапчы военкоматынан сэриигэ ыҥырыллыбыт. Танкист үөрэҕэр үөрэммит. 1943 сыллаахха тохсунньуга сэриилэһэ сылдьан өлбүт. Көмүллүбүт сирэ биллибэт. Кэргэнэ, оҕото суох. («Память» кинигэ III тома, 288 стр., Ч-18.)

 Черноградскай Илья Захарович 1915 сыллаахха төрөөбүтэ. Рядовой. Нам военкоматынан 1944 сыллаахха бэс ыйыгар армияҕа ыҥырыллыбыта. Кини армияҕа кыраныыссаҕа сулууспалаабыта биллэр. Ол да иһин буолуо, 1946 сыллаахха диэри сулууспалыы сылдьыбыта. Ити сыл демобилизацияламмыта. Сэрииттэн кэлэн баран Бороҕоҥҥо олохсуйбута. Тэрилтэлэргэ рабочай быһыытынан араас үлэлэргэ таһаарыылаахтык үлэлээн уһуннук олорбута. Кэргэнинээн дьон сиэринэн этэҥҥэ олорбуттара да айыыһыт оҕону бэлэхтээбэтэҕэ. Ол иһин уоллаах кыыс оҕону ииппиттэрэ. Билигин кинилэр сааһырбыт дьоннор. Сэрии кыттыылааҕа Черноградскай Илья Захарович 1966 сыллаахха күн сириттэн ыалдьан барбыта. Өнөрүн дьоно кини аатын умнубаттар.

 Черноградскай Гаврил Федорович 1900 сыллаахха төрөөбүтэ. Рядовой. Чурапчы военкоматынан 1942 сыллаахха бэс ыйын 27 күнүгэр армияҕа ыҥырыллыбыта. Үлэ фронугар Сангарга шахтерунан ыытыллыбыта. 1946 сыллаахха дойдутугар эргиллибитэ. «1941-45сс. Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээллээх. Сэрии кэнниттэн колхоз үлэтигэр күүскэ үлэлээбитэ. Кыайыылаах киһи буолан сайыи окко, кыһынын от тиэйиитигэр сылдьара, Дьоно-сэргэтэ кинини Аччыгый Хабырыыс диэн ааттыыра. Кини үлэтэ-хамнаһа дьону кыайыылаах үлэҕэ көҕүлүүрэ. Бэйэтии курдук үлэни-хамнаһы кыайа тутар үлэһит уолаттар бааллара. 1962 сыллаахха олохтон туораабыта. Хабырыыс оҕолоро, сиэннэрэ, хос сиэннэрэ кини үтүө аатын киэргэтэллэр.

 ГАВРИЛ СЕМЕНОВИЧ ЧЕРНОГРАДСКАЙ 1914 сыллаахха Өнөр нэһилиэгэр Лабачааны үрэххэ төрөөбүт. Аҕата – Семен Спиридонович Черноградскай, ийэтэ – Түүлээх Бочкаревтарын кыыстара Анна Никифоровна Черноградская. Бииргэ төрөөбүттэрэ: Варвара, Семен, Екатерина, Мария, Гаврил II. Лабачааныга олохсуйан олорбуттар. Маҥнай «Лабачааны» холкуоска, кэлин алааска көһөн «Баарда» холкуоска киирбиттэр. Горькай аатынан холкуоска киирэн үлэлээбиттэр. Гаврил үөрэҕэ суох. 1935 сыллаахтан «Баарда» холкуоска үлэлээбитинэн барбыт. Сайын окко, кыһын хонуу араас үлэтигэр сылдьара. «Холку, аҕыйах саҥалаах, сэмэй киһи этэ», – дииллэрэ. Кэргэннэммэтэх. 1941 с. маҥнайгы хомуурга атырдьах ыйыгар сэриигэ бэбиэскэлэнэн барбыт. Сэриилэһэр фроҥҥа баран истэхтэринэ поезтара буомбалааһыҥҥа түбэһэн, 1943 сыллаахха балаҕан ыйыгар өлбүт. Ханна көмүллүбүтэ биллибэт. («Память» кинигэ II тома, 253 стр., Ч-110.)

 ВАЛЕНТИН ЕГОРОВИЧ ЧЕРНОГРАДСКАЙ 1917 сыллаахха Өнөр нэһилиэгэр төрөөбүт. Аҕата Егор Федорович Черноградскай-Улахан Хабырыыс, ийэтэ Парасковья Ивановна Черноградская-Кычыкаан кыыһа Эбэҕэ Илин Эҥэргэ олорбуттар. Холкуоска киириэхтэрин иннинэ дьадаҥы ыал. Кэлин «Кыһыл кыһа», Чкалов аатынан холкуоска киирэн бэрт үчүгэйдик үлэлээбиттэр. Валентин бииргэ төрөөбүттэрэ: Мария – Николай Митрофанович Горохов кэргэнэ, Анна – Еремей Филиппович Афанасьев кэргэнэ. Валентин ликбезкэ үөрэнэн ааҕар-суруйар буолбут. Комсомол чилиэнэ. Хайыһарынан дьарыктаммыт, оройуон күрэхтэһиилэригэр кыттара үһү. «Кини доруобай, бөдөҥ-садаҥ киһи этэ», – диэн кырдьаҕастар ахталлара. Хонуу үлэтигэр сылдьыбыт. Сэриилэһэр армияҕа маҥнайгы хомуурга 1941 сыл атырдьах ыйыгар бэбиэскэлэммит. 1943 сыллаахха сэриигэ өлбүт. Көмүллүбүт сирэ биллибэт. Кэргэнэ, оҕото суох. («Память» кинигэ III тома, 288 стр., 4-16.)