Эhэм Мэхээлэ уон саастааҕар Дүпсүн 7 кылаастаах оскуолатыгар үөрэнэ киирбит . Үөрэнэ сылдьан хомсомуолга ылыллыбыт. Үөрэҕин бүтэрэн баран, Баатаҕайга "Биэттэ" холкуоска үөрэҕэ суох дьону икки ый устата ааҕарга, суруйарга, ахсааҥҥа үөрэппит. Онтон хомсомуол оройуоннааҕы кэмитиэтин ыйыытынан саҥа тэриллэн эрэр МТС-ка техсэкирэтээринэн уонна хомсомуол тэрилтэтин сэкирэтээринэн үлэлээбит. Эhиилигэр эмиэ хомсомуол дьаhалынан, Ис дьыала оройуоннааҕы отделын хомсомуол сэкирэтээринэн анаабыттар. Салгыы райЗАГС иниспиэктэринэн 1942 сыл олунньу 25 күнүгэр диэри үлэлээбит. Сэриигэ 1945 сыл алтынньыга диэри сулууспалаабыт. Cэрии устата эhэм 5 төгүл араанньы буолбут. 1944 сыллаахха балаҕан ыйын 3 күнүгэр Варшава Воеводствотын Круче-Борел дэриэбинэтигэр госпиталтан тахсан бэйэтин чааһыгар тиийээтин кытта: "Өстөөҕү штурмалааһыҥҥа барсаҕын", – диэбиттэр. Онно Нарев өрүс кытылыгар сытар өстөөхтөрү суох гынан, уҥуор баар дэриэбинэни ылыахтаахтара. Халлаан сырдыан иннинэ биэс танкаҕа 30 киһи өстөөх инники кирбиитин маҥнайгынан ылар соруктаах иннилэрин хоту ыстаннарбыттар. Бу киирсиигэ кэмэ суох элбэх киһи охтубута. Манна кыргыһыы киэнэ кытаанаҕа этэ, гранатанан сабыта бырахсыы, автоматынан тирэһэн туран ытыһыы, 27 киһи хаалан баран өстөөх оборонатын утары турбутунан киирбиттэр. Эһэбэр көмөҕө икки уолу ыыппыттар. Дьэ, онно арыый киһитийэн көрбүтэ өстөөхтөрбүтүттэн аҕыйахтара ордубут этэ. Уолаттарыгар "Эмискэ саба түһүөхтэрэ. Хараххытын кинилэртэн араарымаҥ", – диэн сүбэлии олордоҕуна уонча хаамыылаах сиртэн граната кыырайан кэлбитин хабан ылан, төттөрү бэйэлэригэр бырахпыт. Икки төгүл оннук хатыламмыт. Үсүһүн, ыстыыктаах киһи өрө сүүрэн кэлбитигэр уолаттартан бинтиэпкэлэри ылан утары ыстыыгынан көрсүбүт. Оннук чугастан сэриилэспиттэр. Итиннэ аармыйа командующайа П.И. Батов Дьоруой сулуһун оннугар Бойобуой Кыһыл Знамя уордьанын биэрэргэ диэн илии баттаабыт. Эһэм 1973 сыллаахха сэриилэспит аармыйатын көрсүһүүтүгэр ыҥырбыттарыгар бара сылдьыбыта. Онно аармыйа генералын Батовы сирэй көрсөн,Дьоруойга түһэриллибит наҕараада лииһин көрдөрбүтүгэр: "Бу дьыала билигин кыайан көннөрүллүбэт", – диэбит. "1944 сылга оҥоһуллубут хорсун быһыы иһин Сэбиэскэй Сойуус Дьоруойа буолара сөптөөх" диэн полк, дивизия, корпус хамандыырдара илии баттаабыттарын кэннэ аармыйа командующайа П.И. Батов тоҕо утарбытын билигин билбэппин. Эһэм киһи быһыытынан олус көнө, судургу, сэмэй, чиэһинэй, өрүү сырдыкка, саҥаҕа, үтүөҕэ тардыһар киһи этэ. Кини уопсай интэриэскэ, үлэҕэ-хамнаска сүрдээх болҕомтолоох, тулуурдаах, киһи балаһыанньатын, ис туругун өйдүүр саба кулаан салайбат, номоҕон, киэҥ киһи этэ. Эһэм үлэлиир сылларыгар Өнөр отделениета ордук чуолаан кини салайар звенота куруутун былаанын аһара толорон сылгынан, сүөһүнэн, Бочуотунай грамотанан, харчынан үгүстүк бириэмийэлэнэр этэ. Маны сэргэ эһэм М.М.Стрекаловскай улахан дьиэ кэргэн амарах аҕата этэ. Кэргэнэ Александра Михайловна, мин хос эбэбинээн нэһилиэккэ биир бастыҥ ытыктанар, дьон таптаан сылдьар, өрүү элбэх хоноһолоох, ыалдьыттаах ыал этилэр. Эһэм эбэбин олус ытыктыыра, киниэхэ өрүү болҕомтолоохтук сыһыаннаһара. 

/Мүрү саһарҕата, кулун тутар 12 к. 2021 с.