(1911-1942)
1911 сыллаахха Баатаҕай нэһилиэгэр төрөөбүт. 1942 сыллаахха Чурапчы военкоматынан ыҥырыллыбыт. 1942 сыллаахха өлбүт, Ленинградскай уобалас Ведня дэриэбинэтигэр көмүллүбүт.
«Мин аҕам Николай Петрович 1912 сыллаахха Баатаҕай нэһилиэгин Чараҥайыгар дъадаҥы бааһынай кэргэҥҥэ төрөөбутэ. Аҕатын төрдулэрэ-уустара бары Аманатовтар, ийэтэ Сивцева Аграфена Кузьминична диэн Баатаҕай Сивцевтэрин кыыһа. Аҕам 7 бииргэ төрөөбуттэн 2-с оҕо. Убайа Буөккэ оҕо сааһыгар өлөн, аҕам төрөппуттэригэр сүрүн көмөлөһөөччү буолан оскуолаҕа 10 сааһыгар киирбит. Аҕам оскуолаҕа куһаҕана суохтук уөрэммит быһыылаах, уонна сааһынан да аҕа буолан буолуо, ученической кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ диэн дуоһунастаах эбит. Кэлин «учком» диэн тыл аҕабар таптал аат буолбут. Миигин оскуолаҕа уөрэнэ сырыттахпына «учком кыыһа» диэн ааттыыллар этэ. Онтон ол тыл суолтатын кэлин өйдөөтөҕум. Оскуола кэнниттэн Дьокуускайга аҕыйах ыйдаах салайар кадрдар куурустарыгар уөрэнэн колхоһугар биригэдьиирдээбит. Оччолорго 1 Суотту диэн, билигин Суотту Саһылыкааныгар сэбиэт бэрэссэдээтэлинэн сыл курдук улэлээбит. Аҕам партиялаах этэ. Аҕата өлбүтүгэр ыал улахан оҕото буолан аҕатын унуох тута бараары көнуллэппитин райкомнар ыыппатахтар. Онтон күүс өттүнэн көнүлэ суох барда диэн партиятыттан уонна үлэтиттэн устубуттар. Оччолорго дойдуга репрессия сыллара буоллаҕа. Онон онтон ыла бэйэтин Карл Маркс аатынан колхоһугар үлэлээбит. Сылтан ордук Чараҥҥа сэбиэккэ үлэлии сылдьыбыт. Хаста да Бороҕоҥҥо, биирдэ Дьокуускайга муннъахтарга сылдьыбыт хаартыскалара бааллар. 1937 сыллаахха аҕам ийэбин, 1 Өспөхтөн төрүттээх Лыткина Кэтириис диэн кыыһы кэргэн ылан ыал буолан биһигини, 4 оҕону күн сирин көрдөрбүттэр.
1941 сыллаахха сэрии Сэбиэскэй Сойууска саҕаланарын кытта тэҥҥэ иккис иэдээн — Саха сирин киин оройуоннарыгар сут-кураан сыллара сатыылаабыттар. Дьон-сэргэ айманан, аас-туор олохтонон, өлүү-сүтүү да элбэҕэ үһү. Оннооҕор биһиги биир дьиэ кэргэҥҥэ 3 бииргэ төрөөбүтүм ыалдъан, аччыктаан, 1-2 саастаахтарыгар өлөөхтөөбүттэрэ. Кыра быраатым Коля 2 ый эрэ буолаахтаабыт.
Аҕабын ийэм 1941 сыл сайын бастакы хомуурга ыҥырыллыбыта диир этэ. Ол кэмҥэ аҕам улаханнык ис тиибинэн ыалдьан Бороҕон балыыһатыгар эмтэнэ сытан, бэбиэскэ тутан баран тохтотуллан сыттаҕына, ситэ үтүөрэ илигинэ, балыыһаттан таһааран, райкомҥа үлэлиир аймаҕын көмөтүнэн бронь ылбыт киһи оннугар сэриигэ ыыппыттар.»
Кыыһа Павлова Елена Николаевна