(1910-1955)

Биһиги аҕабыт 1910 сыллаахха Баатаҕай нэһилиэгэр Чараӊай диэн сиргэ төрөөбүтэ. Бииргэ төрөөбүт биэс оҕо этэ. Икки уол, 3 кыыс. Оҕо сааһа Чараӊайга ааспыта. Кэлин улаатан үлэһит буолан төрөөбүт колхоһугар хонуу үлэтигэр үлэлээбитэ. Биһиги аҕабыт орто уӊуохтаах, ыраас хааннаах, этиргэн, бэйэтин кыанар сөп күүстээх киһинэн ааҕыллара. Олус сымнаҕас, кыыһырар диэни билбэт үлэһит киһи этэ диэн табаарыстара ахталлар.

Сэрии бастакы сылыттан ыӊырыллан сэрии хонуутугар Ийэ дойдутун, дьонун-сэргэтин, эйэлээх олоҕу көмүскүү сэрии хонуутугар кыр өстөөҕүн кытта сэриилэһэ барбыта уонна сэрии бүтүөр, биһиги норуоппут өстөөҕү кыайыар диэри туох баар бэйэтин кыаҕынан, хорсун быһыытынан Ийэ дойдубут өстөөҕү кыайарыгар көмө буолбута саарабаҕа суох. Ол туоһуларынан аҕабыт сэрии хонуутуттан аҕалбыт «Германияны кыайыы иһин» медала уонна Албан аат III степеннээх ордена буолаллар. Бу көннөрү бэриллибэт, хорсун-хоодуот, бэйэни чопчу быһаарынар түгэннэр туоһулара буолаллар. Албан аат орден бу биһиги бөһүөлэкпит иһигэр икки эрэ киһиэхэ баар буоллаҕына, биирэ биһиги аҕабыт буолар, онон биһиги аҕабытынан киэн туттабыт уонна бу билиӊӊи эйэлээх олоххо суоҕуттан хомойобут. Биһиги эйэлээх олоххо олорорбут туһугар сэрии хонуутугар биһиги аҕабыт хас да сиринэн бааһырбыта, доруобуйата лаппа мөлтөөбүтэ. Ол да буоллар сэрииттэн эргиллэн кэлэн төрөөбүт колхоһугар биригэдьииринэн кыаҕа баарынан үлэлээбитэ. 1955 сыллаахха сэрии хонуутугар ылбыт баастара бэргээн өлбүтэ.

Биһиги аҕабыт баара буоллар бэйэтэ сэриилэһэн, уһансан оӊорбут байылыат эйэлээх олоҕун көрөн астынан үөрүө этэ, сэрии ветерана диэн бочуоттаах убаастабыллаах тылынан ахтыллыа этэ дии саныыбын.

Ахтыыны суруйда төрөппүт кыыһа Семенова Ирина Николаевна