:
Дата и место рождения :
  • 20.05.1938, Бярийинский наслег

1938 сыллаахха Ыам ыйын 20 күнүгэр Бээрийэ нэһилиэгэр Хомустаах учаастагар Васильева Акулина Васильевна уонна Охлопков Аким Николаевич дьиэ кэргэттэригэр төрдүс оҕонон күн сирин көрбүтэ.  Кыра эдэҕиттэн ийэтигэр көмөлөһөн улааппыта. Сут сылларыгар аҕалара арахсан барбыт Таайдара Мирон уонна Дьөгүөр сэриигэ ыҥырыллан барбыттар уонна эргиллибэтэхтэр. Онон ийэлэрэ Акулина Васильевна соҕотоҕун иитэн улаатыннарбыта. Сэрии сылларыгар бары да ол кэм оҕолорун, дьонун – сэргэтин курдук элбэх кыһалҕаны көрсөн аччыктааһыны, тоҥууну – хатыыны эппитинэн –хааммытынан билбиппит. Хас да ыал буолан биир дьиэҕэ дьукаахтаһан олорорбут, кимиэхэ туох баарынан аһаан - таҥнан олорбуппут. Ийэбит сарсыардаттан киэһээҥҥэ дылы холкуос үлэтигэр үлэлиирэ. Дьиэтигэр хараҥаҕа кэлэрэ. Биһи төһө да кыра буолларбыт тугу сарыйалларын барытын оҥорон , илии атах үлэһит буолан көмөлөһөрбүт. 

Ол курдук суорунаҕа бурдук тардардыыта, ыраастааһына, уу баһыыта, бааһына сыыһын ыраастааьын, оҕус сиэтиитэ, амынньыар булуута, ынах , тамыйах булуута барыта оҕолор үлэлэрэ этэ. Ынах хомуйа сылдьан сарсыардааҥҥы сииккэ , хаһыҥҥа атахпыт үлүйдэгинэ сарсыардааҥҥы сииккэ атахпытын уган угуттуурбут олус да үчүгэй этэ. Ынаҕы этэттииргэ ньирэйи ыытан баран, кыайан тарпаккабыт ньирэй атахпытын быһа үктээтэҕинэ , бу айылаах ыарыытын көрүөххүт этэ, ытыыр да этибит. Онон ол бириэмэтээҕи оҕо барыта атах сыгынньах сайылыырбыт. Ол саҕана атах таҥаһа билиҥҥи курдук дэлэй буолбатах этэ. Кураан - сут сылларга аһыҥа турбута, онуоха улахан дьон сири хаһан дириҥ – кэтит хоруу ( дьаама ) оҥорбуттара, онно биһиги оҕолор кэккэлэһэ туран, тараахтаан маһы соһон аһыҥаны хорууга (дьаамаҕа) түһэрэрбит.

   Бурдук хомуура бүттэҕинэ бааһынаҕа хаалбыт сиэмэ туорааҕын итигэстээн ,кутуйах бытатын булан, хороону сүргэйэн, кылаатыгар тиийдэххэ сиэмэ туорааҕын ып-ыраас гына дьаарыстаан кэчигирэппитин булан туттарарбыт. Оҕолорго тыа хаһаайыстыбатын куорҕаллыыр өстөөхтөргө ; күтэргэ моҕотойго былаан түһэрэллэрэ. Бааһынаҕа сиэмэ туорааҕа хомуйа сылдьан харахпыттан мата сыспытым . Мин дьолбор нуучча кыыһа биэлсэр үлэлии кэлэн, хараҕым халтаһатын тиэрэн кыһыйан, ыраастаан харахтаабыта. Сэрии тулаайахтара интэринээккэ олорон үөрэнэрбит. Ол саҕана киэһээтин убаҕас хааһыны оҕо аайы сыынкабай миискэҕэ кутан өлүүлээн биэрэллэрэ. Хааһыбытын ордорон сарсыарда оһоххо уочаратынан сылытан сиирбит. Бу кэмҥэ электричество суох, кыраһыын көстүбэт, чүмэчи кэмчи этэ. Биир сарсыарда хараҥаҕа улахан кылаас уол, хааһы сылыттан итии миискэлээх иһэн сэрэппэккэ, кэтиллэн моонньубун сиэппитим. Уолу аһынан кимиэхэ да эппэккэ өөр да өр сиикэй баастаах сылдьыбытым. Онтон ыла төбөм салҕалыыр. Таҥас сап суоҕуттан сылтаан кулгааҕым ньиэрбэтин тымнытан истибэт буолан үһүс кылааһынан үөрэхтэн тохтообутум, онтон ыла “Буденнай ”холкуоска үлэлээн барбытым, ол саҕана оҕолор оскуолаҕа хойутаан киирэрбит.

       1959 сыллаахха алтынньыга Уһун - Күөл бөһүөлэгин олохтооҕо Гуляев Семен Ивановичка кэргэн тахсан көһөн кэлбитим. «Кыһыл Сарлаҥа» колхозка чилиэнинэн киирэн бастаан биир сыл Хайыыккаҕа кыстаабыппыт, онтон ыанньыксытынан колхозка онтон “ Партизан - Заболоцкай” аатынан совхозка 1988 сыллаахха пенсияҕа тахсыахпар диэри үлэлээбитим. ( Уһун-Күөл оделениятыгар).

Кэргэмминээн Семен Ивановичтыын 53 сыл бииргэ олорон 8-та оҕоломмуппут. Билигин 5 оҕобут ыал буолан үлэлии - хамсыы сылдьаллар.

   1983 сыллаахха Уһун –Күөл отделениятыгар Бөрөлөөх сайылык “Сардаҥа” ферматыгар үлэлии сылдьан хас биирдии фуражнай ынахтан 2000 - х кирбиини мин биир бастакынан ылбытым. Бу ферма алта ыанньыксыта совхозка, оройуоҥҥа үүтү ыаһыҥҥа бастыҥнар ахсааннарыгар сылдьыбыттастаара. Төрөппүт кыыһым Мария Семеновна 2000 –х кирбиини туҥуй бургунастартан бастакынан ыыры ситиспитэ. Кыыһым бу ситиһиитэ ийэ киһини миигин эмиэ олус үөрдүбүтэ. Бу фермаҕа мин икки кыыспынаан үлэлээбитим, улахан кыыһым Зинаида Семеновна үс сыл субуруччу төрүөҕү 100 % туттаран , үс төгүл тыһы ньирэйинэн бириэмийэлээбитэ. 1988 сыл күһүнүгэр доруобуйатынан атын үлэҕэ көспүтэ.

   Үэлиир кэмнэрбэр элбэх Бочуотунай грамоталарынан , махтал суруктарынан ,үчүгэй үлэм иһин мебель фондатынан наҕараадаламмытым. 1984 с Коммунистичевкэй үлэ ударнига буолбутум. 1985 с. үүтү ыаһыҥҥа бастаан, ферманан босхо путевка ылан «Лена очуостарыгар» баран сынньанан кэлбитим. Үлэ бэтэрээнэбин “I-Өспөх” нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕобун. 18 сиэн, 18 хос сиэн иһирэх, эйэҕэс эбээтэ буолан сиэннэрбин бүөбэйдээн оҕолорбунаан олоробун.