ФЕДОРОВ АФАНАСИЙ ИВАНОВИЧ

 (1914-1998сс)

«Кыһыл сулус»,  «Аҕа дойду сэриитин I степеннээх»

 орденнарынан наҕараадаламмыта

                  Дүпсүн улууһун I Өспөх нэһилиэгиттэн төрүттээх. Аҕа дойду Улуу сэриитин уонна педагогическай үлэ ветерана.I Өспөх нэһилиэгин Бөрөлөөх аа5ар балаҕаныгар, Өнөр, Лөгөй, Мүрү начальнай оскуолаларыгар сэбиэдиссэйинэн, Мүрү орто оскуолатыгар военругунан, массыынаны ыытыы уонна производственнай үөрэхтээһин учууталынан үлэлээбитэ. Көҥүл тустуу сайдыытыгар, нэһилиэнньэ ортотугар физкультураны уонна спорду пропагандалааһыҥҥа улахан кылаатын киллэрбитэ.

                  «Кыһыл сулус», Аҕа дойду сэриитин I степеннээх орденнарынан наҕараадаламмыта, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала. РСФСР физическэй культураҕа уонна спортка туйгуна. 1992 сылтан Уус-Алдан улууһун Бочуоттаах олохтооҕо.

СТРЕКАЛОВСКАЙ ЗАХАР СЕМЕНОВИЧ

(1920-1987сс)

  1920с. I Өспөх нэһилиэгэр төрөөбүт.Сэриигэ Уһун-Күөлтэн барбыт. Бастаан Брянскай фронт 13-с армиятын 132-с стрелковай дивизиятыгар 498-с стрелковай полкаҕа сулууспалаабыта. 1942 сыл күһүнүгэр Орловскай уобаласка сэриилэспит.1943сыл тохсунньу 10 күнүгэр диэри кимэн киириигэ сылдьыбыта. Курскай уобалас элбэх оройуоннарын босхолооһуҥҥа, Курскай то5ой кыргыһыытыгарсэриилэспитэ. Бааһыран госпитальга түбэспитэ. Эмтэнэн үтүөрэн баран Степной фронт иккис Сталинградскай мотострелковай биригээдэтигэр байыаһынан сылдьыбыта. Курскайдаа5ы кыргыһыы кэнниттэ Белгород куораты босхолоспута. Салгыы, Харьков куораты босхолооһун сэриитигэр ыараханнык бааһыран дойдутугар төннүбүтэ.

          Захар Семенович «Албан Аат III степенэ» орден кавалера, «Аҕа дойду сэриитин I степенэ» орденынан, «Хорсунун иһин», «Германияны Кыайыы иһин» мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Сэрии кэнниттэн уһун сылларга Дүсүҥҥэ колхозка уонна совхозка  бухгалтерынан үлэлээбитэ.

СИВЦЕВ ВАСИЛИЙ ИВАНОВИЧ

(1917-1966сс)

 «Хорсунун иһин», «Германияны кыайыы иһин»,

 «1941-1945сс. Аҕа дойду Улуу сэриитин сылларыгар

килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээллэринэн наҕараадаламмыта

            1917с. Баатаҕай нэһилиэгэр дьадаҥы дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт.1930 с. Чараҥай 4 кылаастаах оскуолатын бүтэрбит.1933-1938сс. саҥа тэриллибит «Кыһыл буксуур» артыалга соччуоттаабыт. 1939-1941 сс. артыалга ревизионнай комиссия председателинэн үлэлээбит. 1941 с. сэриигэ ыҥырыллан 1943 с. диэри Москва таһыгар сэриилэһэр армияҕа сылдьыбыт. Атаҕар улаханнык бааһыран, демобилизацияланан төрөөбүт дойдутугар эргиллэн кэлбит.

            1946с. I Өспөх нэһилиэгэр аа5ар балаҕан сэбиэдиссэйинэн, партийнай тэрилтэ 2-с секретарынан үлэлээбит. 1948-1957 сс. Өнөр, I Өспөх, II Лөгөй, Суотту, Баатаҕай нэһилиэктэригэр нолуогабай агенынан үлэлээбит.

            1958-1959 сс. Молотов аатынан колхозка ревизионнай комиссияҕа үлэлээбит.

            1960-1966 сс. Уус-Алдан оройуонугар лесхозка  леснигининэн үлэлээбит. «Правда» колхозка ревизионнай комиссияҕа үлэлии сылдьан соһумардык өлбүт.

ПРУДЕЦКАЙ КОНСТАНТИН КУЗЬМИЧ

(1917-…)

«Кыһыл сулус», «Аҕа дойду сэриитин II степеннээх»

 орденнарынан наҕараадаламмыта.

            1917 с. Дүпсүн улууһун I Өспөх нэһилиэгэр дьадаҥы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт. Төрөөбүт алааһа Эрбэһин. Аҕата Кузьма, ийэтэ Матырыас соҕотох оҕолоро эбит.

            1927 с. Бөрөлөөх оскуолатыгар 3-с ый үөрэнэн иҥнибэккэ ааҕар, суруйар буолбут.1928-1935 сс. Дүпсүн 7 кылаастаах оскуолатын ситиһиилээхтик үөрэнэн бүтэрбит. Икки сыл устата «Хоҥор Биэ», «Буксуур» колхозтарга дьону ааҕарга, суруйарга үөрэппит.

           1938-1940 сс. Боро5оҥҥо үп салаатыгар госдохуот инспекторынан үлэлээбит.

           1940-1941 сс. I Өспөх Советын исполкомун секретарынан үлэлээбит.

           1941 сыл күһүн Армияҕа ыҥырыллан сэриигэ барбыт. Үчүйдик ытарын иһин 3 ый снайпер үөрэҕэр үөрэммит. 1942 с. ыам ыйын 12 күнүгэр Арҕааҥҥы фронҥа сэриигэ киирбит, атаҕар бааһыран госпитальга киирэн эмтэммит. 1943 с. байыаннай училищеҕа 5 ый үөрэнэн лейтенант званиелаах фроҥҥа взвод командирынан ыытыллар. Фронҥа барыта биэс төгүл бааһырар. Үтүөрдэ эрэ кыргыһыыга киирэн испит. Москваны көмүскэспит, Рига туһаайыытынан 43-с гвардейскай стрелковой дивизия Перета өрүһү туорааһын, 22-с армия чаастара. Резекне-Кустплис тимир суолун быһа көтүү  иһин 9 күннээх түүн  сэриилэспиттэрэ. Взвод командира К.Прудецкай Арсини дэриэбинэ таһыгар взводун сатабыллаахтык салайан, тус бэйэтин холобурунан  өстөө5ү оборона позициятыттан үүрэн таһааран, фашистар атаакаларын төттөрү охсубута. Озоли дэриэбинэ иһин кыргыһыыга 1944 сыл бала5ан ыйын 16 күнүгэр сырдык тыына быстыбыта. Кини

көмүс уҥуоҕа Латвийскай ССР Мадонскай уеһыгар, Колснавас уобалаһыгар Пульти хуторыгар тутуллубута.

         Константин Кузьмич бииргэ төрөөбүт балта Нина Егоровна 2 уол оҕолоох Дьокуускай куоракка олорор. Быраата Николай Егорович Верхоянскайга РОНО сэбиэдиссэйинэн үлэлии олорон эдэр сааһыгар ыалдьан өлбүт. Кэргэнэ, икки уол оҕото Дьокуускай куоракка олороллор.

МАТВЕЕВ  ПЕТР  ЕГОРОВИЧ

«А5а дойду сэриитин I степеннээх» орденынан,

 «Германияны кыайыы иһин» мэтээлинэн

наҕараадаламмыта

            I Өспөх нэһилиэгэр төрөөбүт. Саха национальнай оскуолатын бүтэрбитэ.1942 сыллаахха сэриигэ ыҥырыллыбыт. Чита, Красноярскай, Новосибирскай куораттарга отделение, взвод командирынан сулууспалаабыт. Волга таһыгар өстөөҕү уруусхаллыыр кыргыһыыга кыттыбыт. Калининскай фронт 41-с армиятыгар сибээс офицерынан ананан сэриилэһэр. Калининскай фронт кэнниттэн III-с Украинскай фроҥҥа взвод командирынан сылдьан, Ржев, Вязьма, Днепродзержинскай, Кривой Рог, Одесса, Тирасполь куораттары босхолоспут. 1944с. араанньы буолан дойдутугар  төннөн кэлэр.  Тарская Екатерина Николаевнаны кэргэн ылан биир уол уонна биир кыыс оҕолоноллор.

          Билигин кини олоҕун 4 кыыһа, биир уола, 7 сиэнэ салҕыллар.  1949 сыллаахха  Бүөтүр баастара бэргээннэр Дьокуускайга эмкэ киирэр, ону батыһан дьонноро куоракка көһөн киирэллэр.  Петр Егорович эмтэнэ-эмтэнэ радиокомитекка редакторынан үлэлии олорон 1951с. ыам ыйын 16 күнүгэр  өлбүт

           Билигин кини оло5ун 4 кыыһа, биир уола, 7 сиэнэ салгыыллар.