Оспёхский 1-й наслег

Үлэ – Тыыл ветерана I- Өспөх Бочуоттаах олохтооҕо 1918 сыл от ыйыгар I- Өспөх нэһилиэгэр Арыылаах алааска төрөөбүт. Ийэтэ кинини төрөтөөт өлбүт аҕата 10 саастааҕар өлбүт онон төгүрүк тулаайах хаалан, аймахтарынан сылдьан улааппыт. Үөрэҕэ суох , кэлин холкуоска киирэн биир күн өрөөбөккө араас үлэҕэ эр дьону кытта тэҥҥэ сылдьыбыта. 1934 сылтан 1963 сылга дылы 29 сыл дояркалаабыт. Кэлин доруобуйата мөлтөөн Эрбэһин балыаһатыгар 1964 сылтан 1974 с дылы санитарканан оһох оттооччунан 12 сыл 2 оһох маһын эрбээн хайытан, ыарыһахтарга ас астаан , Балыыһатыгар санитарканан үлэлээбитэ. Партизан – Заболоцкай сопкуоска 1974 -1976 диэри Уһун – Күөлгэ көһөн кэлэн үүт эрийээччинэн пенсиятыгар эбинээри үлэлээбит,биир да күн өрөөбөккө 29 сыл дояркалаабыт. Барыта 15 оҕоломмутуттан 3 оҕото баар биир кыыс оҕону ииппит. 2006 сыллаахха олохтон туораабыта.

Наҕараадалара : 1974 сыл Сталин мэтээлэ, Кыайыы 30,40,50 сыллара мэтээллэр.

1917 с Эрбэһиҥҥэ төрөөбүт. Төрөппүт аҕата Тарскай Филип ийэтэ Даайа.диэн этилэр, Кэлин Даайа Макаров Өндөрөйгө кэргэн тахсар. Икки өттүттэн оҕолордоох дьон холбоһоллор.Даайа оҕолоро Дьөгүөрсэ, Өлөөнчүк, Кэтириис уонна Өндөрөй норуотка биллэр аата Өргөстөөх Өндөрөй, оҕолоро Макаров Ньукулай - Быллай. Макаров Уйбаан, Макарова Сөдүөрэ,Кэтириис эһээхийигэр кэлбит буолан Өндөрөй аатынан суруллан Макарова Екатерина Андреевна диэн буолар. Макаров Өндөрөй Иннокентий Макаровы - Тиистээҕи кытта бииргэ төрөөбүттэр. Аҕалара Уйбаан Макаров диэн. Макаровтар Уһун –Күөл төрүт аҕа ууһа буолаллар.

Кинилэр Бөрөлөөҕүнэн, Дуондунан олорбуттар. Дуондуга Өндөрөй төрөппүттэрин өтөхтөрүн омооно билигин да бааллар. Өндөрөй бэйэтэ Бөрөлөөххө, Дуондуга кыстыыр эбит. Өндөрөй Дулҕата диэн сир баара. Онно сайылыыр эбит. Бөрөлөөххө билигин даҕаны Өндөрөй өтөхтөрө бааллар. Өргөстөй Өндөрөй сааһын тухары балыктаан, бултаан , сүөһү ииттэн олорбута.

Екатерина Андреевна кэргэнэ Лыткин Василий Петрович Аҕа дойду сэриитигэр баран өлбүтэ. Икки кыыс оҕолооҕо сэрии кэмигэр ис ыарыытыгар ыалдьан өлбүттэр.

Екатерина Андреевна олох эдэриттэн пенсияҕа тахсыар диэри сүөһү үлэтигэр үлэлээбитэ. Үлэтигэр олус бэриниилээхтик, күүһүн харыстаммакка үлэлиирэ. Кини көрөр ынахтара алтынньы ыйтан тохсунньуга дылы төрүүллэр этэ, инньэ гынан өрүү үчүгэй үлэһиттэр ахсааннарыгар сылдьара.

Биһиги эдьиийбитин Кэтирииһи ийэбит курдук саныыр киһибит буолар.Кэтириис бииргэ төрөөбүттэрин кэпсиир буоллахха , кини убайыттан Дьөгүөрсэттэн - Дьөгүөр, Мария Земфира, Кэтириис төрүүллэр.

Өлөөнчүк Өнөртөн төрүттээх Ушницкай Сэмэн –Хоһуок Сэмэн диэн олоҥхоһут киһиэхэ кэргэн тахсар Петр I , Ольга , Гаврил, Петр II, Семен диэн дьон төрүүллэр. Катя диэн кыыс олох эдэригэр өлбүт. Улахан Бүөтүр ииппит кыыстаах Сангаарга олорор, Гавриллаах Лидия оҕолоро Андрей, Лена, Коля, Володя буолаллар. Кыра Бүөтүр үс кыыс биир уол оҕолоох.

Ольга диэн биһиги ийэбит Сивцев Дмитрий Ивановичка кэргэн тахсан алта оҕону төрөппүтэ. Святослав, Светлана, Ольга, Дария, Петр , Наташа . Ийэбит эрдэ өлөн Кэтириис биһигини иитиспит, атахпытыгар туруоруспут күндү киһибит буолар. Эдьиийбит Кэтириис сэрии кыттыылааҕын огдообото 77 сааһыгар күн сириттэн суох буолбута.