1919 сыллаахха Тандаҕа төрөөбүт. Аҕата Алексей Васильевич «Кыһыл Танда» колхоз стахановеһа, сылгыһыта. Ийэтэ Варвара Ефимовна Таатта Баайаҕатын Христофоровтар кыыстара.

Курбуһахха учууталынан үлэлии сылдьан 1942 сыллаахха бэс ыйыгар Чурапчы ОВК-нан фроҥҥа ыҥырыллыбыт. Кини музейга баар суругар: ”4- с механизированной Сталинградской корпус противотанковой ротатыгар баарбын. Ростов городтан 50 км ааһан турабыт. Фроҥҥа бу куннэргэ тиийэрбит буолуо.... Условие олох куһаҕан. Сорох кэмнэрдээҕи суткаҕа олох aha суох олоробут...” 1943 сыллаахха Ростовскай туһаайыыга фроҥҥа өлбүтэ диэн Танда музейын архивыгар сурулла сылдьар. Украинаҕа көмүллүбүт.

Таатта улууһун Баайаҕатыгар төрөөбүт, М.В.Фрунзе аатынан байыаннай академияны бүтэрбит разведчик Георгий Михайлович Андросов 1947 сыллаахха атырдьах ыйын 16 күнүгэр Горьковскай тимир суолун 242/6 ЛК станцияттан эдьиийигэр Марфаҕа нууччалыы тылынан маннык суруйбут: «Брюссель куоракка (Бельгия) бастыҥ доҕорбун Илья Алексеевич Готовцевы көмтүм. Таатта оройуонун I Байаҕантай оскуолатын учуутала. Кини урууларын кытта сибээстэһэргэр көрдөһөбүн. Кинилэртэн сурук туттахпына, сорох тугэннэри быһааран суруйуом этэ». Бу Г. М.Андросов ахтар доҕоро биһиги биир дойдулаахпыт буолуон соп.