"Германияны кыайыы иһин” мэтээлинэн наҕараадаламмыт.

“Германиями кыайыы иһин” мэтээлинэн наҕараадаламмыт.

Дьокуускай куоракка кылгас кэмнээх кууруска үөрэнэн продавец идэтин ылбыта. Дойдутугар кэлэн Таҕааҥҥа атыылааччынан үлэлээбитэ, олоҕун эргиэн үлэтигэр аныыр санаалааҕа. Киниэхэ маҥнайгы патефон баара. Боростуой устар фотоаппараттааҕа. Велосипедынан сылдьара. Кини армияҕа биэс сыл сылдьыбыта. Сэрии кэнниттэн Москванан, Кузбаһынак олорон-үлэлээн баран кэлин Кемероваҕа пенсияҕа тахсыар диэри чох хостооһунугар үлэлээбитэ. Кэргэннэммитэ да оҕолоро суоҕа. 1958 сыллаахха дойдутугар эргиллэн кэлбитэ. Дьокуускайга көмөлтө оскуолаҕа уу баһааччынан үлэлээбитэ, уҥуоҕа дойдутугар тутуллубута.

Сержант, “Японияны кыайыы иһин” мэтээлинэн наҕараадаламмыт.

Кэлгээччи алааска орто бааһынай кэргэнигэр төрөөбүтэ. 1929 сыл ликпуун аһыллыбытыгар үөрэнэн салгыы Орто-Эбэ оскуолатыгар 4 кылааһы бүтэрэн 1934-1935 сс. Дьокуускайга тыа хаһаайыстыбатын рабфагар, 1939 сыл обкомол иһинэн Курска, салгыы Национальнай байыаннай оскуолаҕа үөрэнэр. 1940 сыл Дүпсүн оскуолатыгар байыаннай дьыаланы үөрэтэр учууталынан ананан үлэлиир. 1941 сыллаахха оройуон ОСАВИАХИМ-н председателэ. 1942 сыл кулун тутар 1 күнүгэр армияҕа ыҥырыллан барбыта. Илиҥҥи фроҥҥа сулууспалаабыта. Чань-Чунь куоракка 886-с стрелковай полкаҕа 8-с стрелковай рота командирынан ананар, сержант званиетын ылар. Кини ротата хорсун быһыыны көрдөрбүтүн иһин И.В.Сталинтан Махтал Сурук ылбыта. 1946 сыл бэс ыйыгар дойдутугар төннөн статуправлениеҕа инструкторынан, 1948-1962 сс. Бороҕон сельпотугар, Өлтөх нэһилиэгин Сэбиэтин председателинэн, 1964 сылтан механигынан, биригэдьииринэн үлэлээбитэ.

I Украинскай фроҥҥа 1104-с СМП З-с сб, 9-с ротаҕа сэриилэспит. 06.1945 с. демобилизацияламмыт. Кыһыл Сулус, Аҕа дойду сэриитин I степеннээх орденнарынан, “Хорсунун иһин”, Германияны кыайыы иһин” уонна юбилейнай мэтээллэринэн наҕарааламмыт.

Орто-Эбэ оскуолатыгар үөрэнэн 4 чылааһы бүтэрбитэ, колхоһугар үлэ-тээбитэ. 1942 сыл атырдьах ыйын 5 күнүгэр бэбиэскэ тутан Иркутскай уобалас Мальта станцияттан 3 ый Бурят-Монголияҕа үөрэнэн, 1943 сыл от ыйыгар сэриигэ Арҕаа фроҥҥа тиийэн Белоруссияҕа өрүһү туорааһыҥҥа кыргыһыыга кыттар. Онно бааһыран 3 ый эмтэнэр. Кыһын Илиҥҥи Пруссияҕа оборонаҕа туран баран наступлениеҕа киирбиттэр. Манна Егор Петрович “Хорсунун иһин” мэтээлинэн наҕараадаламмыта. Онтон Румынияны, Варшаваны босхолооһуҥҥа кыттыбыта. Кенингсберг куорат таһыгар илдьэннэр бу куорат иһин күүстээх сэриигэ кыттар, куораты 1945 сыл кыһыныгар босхолууллар. Хорсун сэрииһит ыараханнык бааһыран Казань куоракка эмтэнэ сытан сэрии бүппүтүн онно истибитэ, бэс ыйыгар дойдутугар кэлбитэ. Онтон ыла колхозка, совхозка үлэлээбитэ.

386-с стрелквай полкаҕа сэриилэспит, 1944 сыллаахха Уус-Алдан ОВК – нан ыҥырыллыбыт, 05.1946 с. демобилизацияламмыт. “Японияны кыайыы иһин” уонна юбилейнай мэтээллэринэн наҕараадаламмыта, Бэрт-Ууһун нэһилиэгин Бочуоттаах гражданина.

Өлтөххө Уулаах Эбэҕэ 5 ыйдаах трактористар курстарыгар үөрэммитэ, биэс сыл трактористаан баран доруобуйатынан уурайан бостууктаабыта. 1941 сыл Дьокуускайга саҥа тракторы ыытарга 4 ый үөрэнэн, 1943 сыллаахха диэри трактористыыр. 1944 сыл армияҕа ыҥырыллан Монголия сиригэр үөрэххэ сылдьар, ыскылаат харабыллааһыныгар сылдьар. Кытай сиригэр Чыпын диэҥҥэ сэриилэспитэ. 1946 сыллаахха дойдутугар эргиллэн кэлэн ’’Победа” колхозка үлэлээбитэ, алта оҕолорун улаатыннарбыта.