Оспёхский наслег


 1911 с. II Өспөх нэһилиэгэр Чагдаайыга Эмис Соболоох диэн сиргэ төрөөбүтэ. Дьоно дьадаҥы буоланнар аҕата эрдэ өлөн, оскуолаҕа үөрэммэккэ хаалбыта.

Ликбезка үөрэнэн кыратык ааҕар-суруйар буобута. Ханнык баҕарар үлэҕэ дэгиттэр, сытыары-сымнаҕас, көнө киһи этэ. Бар дьоно ол да иһин буолуо: "Кыыс Миитэрэй" диэн сөбүлээн ааттыыллара. Миитэрэй ордук талаана маһы уһаныыга биллэн испитэ. Эдэр колхоз бары саҥа  тутуулара кинитэ суох ыытыллыбат этилэр. Бэйэтэ кыайарын, сатыырын таһынан, тэрийэр дьоҕурдаах буолан звеноводунан эмиэ үлэлиирэ.

1941 с. атырдьах ыйын 12 күнүгэр армияҕа ыҥырыллан барбыта. Аара баран иһэн иккитэ суруйбут эбит. Онтон сураҕа суох сүппүтэ. 05.1942 с. өлбүт. Ханна көмүллүбүтэ биллибэт.

UK1

РУМЯНЦЕВА ВАРВАРА ПЕТРОВНА

( 10. 12. 1924 – 22. 01. 2020 )

  Варвара Петровна Румянцева 2-с Өспөх нэһилиэгин Дыгдаал бөһүөлэгэр төрөөбүтэ. Аҕата, Румянцев Петр Михайлович, “Сардаҥа“ колхоз председателя, ийэтэ, Ильина-Румянцева Евдокия Ивановна, бу колхоз ыанньыксыта этилэр. Ыал 13 оҕотуттан, оччотооҕу олох кыһарҕаныттан, 4 эрэ оҕону тутан хаалбыттара. Төрөппүттэрэ оҕолорун үөрэхтээх дьон буолалларыгар төһүү күүс буолбуттара, кэлин 2 кыыс учуутал, 1 кыыс биэлсэр, уол экономист идэтин баһылаабыттара. Варя Дүпсүн 7 кылаастаах оскуолатын бүтэриэр диэри 2 балтын, быраатын илдьэ сылдьан үөрэттэрбитэ. 16 сааһыгар Дьокуускай Пединститутугар үөрэнэ киирбитэ. 1941 с.  Аҕа дойду Улуу сэриитэ саҕаланан, 18 саастаах кыыһы Чараҥай оскуолатыгар учууталынан анаабыттара. Онтон ыла Варвара Петровна улуус араас оскуолаларыгар нуучча, саха тылын учууталынан, завуһунан, директорынан үлэлээбитэ. 1958 с. сэрии кыттыылааҕа, советскай партийнай үлэһит Гуляев Михаил Прокопьевичтыын ыал буолан Уһун-Күөл бөһүөлэгэр көһөн кэлбиттэрэ. Михаил Прокопьевич коммунист буолан араас сирдэринэн, ССКП Райкома ханна аныырынан, үлэлээбиттэрэ. Кэлин Кэптэнигэ олохсуйбуттара, 3 кыыс оҕолоохтор, элбэх кэнчээри ыччаттаахтар.

  Варвара Петровна үөрэхтээһин эйгэтигэр 42 сыл эҥкилэ суох үлэлээбитэ, пионерскай хамсааһыны, кабинетнай системаны, методическай, кружковой үлэлэри, уһаабыт үөрэх күнүн бастакынан киллэрсибит үтүөлээх.

 Кини аата Педагогическай энциклопедияҕа киирбитэ, “Учууталлар учууталлара“, “Саха сирин Бочуоттаах Ытык кырдьаҕаһа” бэлиэ хаһаайката, ”Үлэҕэ килбиэнин иһин” 1941-45, 1970 сс., “Үлэ бэтэрээнэ” мэтээллэр кавалердара,  Лөгөй, 2-Өспөх нэһилиэктэрин “Бочуоттаах олохтооҕо”. 


РУМЯНЦЕВ ЕГОР ЕГОРОВИЧ (1916-1943)

1916 с. Арҕаа Уҥуор Чүүйүгэ дьадаҥы кэргэннэ төрөөбүг, онон үөрэҕи ылымтыа да буол- лар, начальнай оскуоланан муҥурдаммыта.

Колхоһун хонуутугар үлэлии сылдьан, 1943 с. армияҕа ыҥырыллан, дойдутун көмүскэһэ барбыта.

Ол тиийэн 21-с хайыһар биригээдэтигэр сылдьан, 1943 с. ыараханнык бааһыран , Пермь ку оракка госпитальга сытан, өлбүтүн туһунан биллэриитэ кэлбитэ.


РУМЯНЦЕВ ЕГОР ДМИТРИЕВИЧ II (1911-1975)

1911 с. II Өспөх нэһилиэгэр Чагдаайыга Элбэҕи диэн сиргэ элбэх оҕолоох дьадаҥы ыал төрдүс оҕолоро этэ. Егор Дмитриевич I бииргэ төрөөбүт быраата. Оскуолаҕа үөрэммэтэҕэ.

Румянцев Дмитрий Дмитриевич I Румянцева Татьяна Семеновна диэн оҕото суох аймахтара ыалга иитиллибитэ. Онтон ол дьон биир уол оҕоломмуттара.

Егор колхоз ханнык баҕарар үлэтигэр улгумнук ылсан үлэлиирэ. 1943 с. сайын убайын Никоай уонна икки бырааттарын суолларынан армияҕа барбыта уонна 1945 сыллаахха д иэри сулууспалаан дойдутугар эргиллибитэ. Ыарыһах буолан тохтуор диэри, үлэттэн или итин араарбатаҕа. 1975 с. Балыктаах сэлиэнньэтигэр өлбүтэ.


РУМЯНЦЕВ ЕГОР ДМИТРИЕВИЧ II (1911-1975)

1911 с. II Өспөх нэһилиэгэр Чагдаайыга Элбэҕи диэн сиргэ элбэх оҕолоох дьадаҥы ыал төрдүс оҕолоро этэ. Егор Дмитриевич I бииргэ төрөөбүт быраата. Оскуолаҕа үөрэммэтэҕэ.

Румянцев Дмитрий Дмитриевич I Румянцева Татьяна Семеновна диэн оҕото суох аймахтара ыалга иитиллибитэ. Онтон ол дьон биир уол оҕоломмуттара.

Егор колхоз ханнык баҕарар үлэтигэр улгумнук ылсан үлэлиирэ. 1943 с. сайын убайын Никоай уонна икки бырааттарын суолларынан армияҕа барбыта уонна 1945 сыллаахха д иэри сулууспалаан дойдутугар эргиллибитэ. Ыарыһах буолан тохтуор диэри, үлэттэн или итин араарбатаҕа. 1975 с. Балыктаах сэлиэнньэтигэр өлбүтэ.


РУМЯНЦЕВ ЕГОР ДМИТРИЕВИЧ I (1902-1966)

1902 с. II Өспөх Чагдаайытыгар Элбэҕи диэн сиргэ тоҕус оҕолоох дьадаҥы ыалга иккис оҕонон төрөөбүтэ. Үөрэҕэ суох. 1929 с. Чагдаайыга поселковай табаарыстыбаны 11 хаһаа- йыстыба кыттыһан, аан маҥнай тэрийбиттэрэ. Онон үргүлдьү “Чагдаайы” к-з чилиэнэ буолбута. Ханнык баҕарар үлэттэн хаалсыбат, дьулуурдаах буолан биригэдьиирдии, звеноводтуу сылдьыбыт. 1944 с. армияҕа ыҥырыллан , 127-с мотострелковай полк против отанковай ротатыгар оружейнигынан сулууспалаабыт. 1946 с. дойдутугар төннөн кэлэн, колхоһугар араас үлэҕэ сылдьыбыта. Кэлин дьоҕурдаах сылгыһыт, толлугаһа суох аты ай ааччы быһыытынан биллэрэ.

Иллэн кэмигэр кыраҕы харахтаах, оноҕойдоох сааһыт быһыфтынан эмиэ биллэрэ.

Ол курдук от быыһыгар сырсар улардары көрө охсон, тэһитэ ытыалыырынан, өрүс нөҥүө кумахха хаамсар дьону таҥастарын дьүһүннэрин көрөрүнэн сөхтөрөрө үһү. 1966 с. өлбүтэ. Уҥуоҕа Найахыга Будур кылабыыһатыгар сытар .

Кэргэнэ — Агафья Иннокентьевналыын төрөппүт сэттэ оҕолоро уонна 20-чэ сиэннэрэ, хос сиэннэрэ үлэ үөһүгэр сылдьаллар.