1910 с. II Өспөх нэһилиэгэр Маҥан Атыыр диэн Илин Аллан сиригэр дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүтэ, онон оскуолаҕа үөрэммэккэ хаалбыта. Дьоно, 1930 с. Чагдаайыга көһөн тахсаннар олохсуйаннар онно колхозтаммыттара.
Иннокентий ликбезкэ үөрэнэн aaҕap-суруйар буолбута уонна 1934 с. биэс ыйдаах суоччут-биригэдьиирдэр курстарыгар үөрэнэн, 1940 сылга диэри колхоһугар суоччуттаабыта. 1941-42 сс. колхоһугар председателлээбитэ. 1943 с. от ыйын 1-гы күнүгэр армияҕа ыҥырыллан, 1946 сыл сааһыгар диэри Читинскэй уобаласка үлэ батальонугар сулууспалаабыта.
Дойдутугар кэлэн баран эмиэ суоччуттаабыта, онтон атыылааччынан үлэлээбитэ.
Кэлин, Найахыны кытта холбоһон, бөдөҥсүйбүт колхозка уһун кэмҥэ, пенсияҕа тахсыар диэри кыладыапсыгынан үлэлээбитэ.
«1941-45 сс. Aҕa дойду сэриитин сылларыгар килбиэннээх үлэтин иһин» медаллаах.
1983 с. бэс ыйын 16 к. уһун, ыарахан ыарыыттан өлбүтэ. 

1918 с. II Өспөх Арҕаа Уҥуор Ыал Уһуга диэн сиргэ дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Кыра үөрэхтээх. Кинигэни сөбүлээн ааҕара. Үрдүк уҥуохтаах, сытыы-хотуу, кэпсэтиини табар киһинэн аатырара, онон колхоһун арыытын куоракка оҕуһунан таһан, атыылыыр дьарыктааҕа.

1941 с. атырдьах ыйын 12 к. Ийэ дойдутун көмүскэһэ барбыта. Онно тиийэн разведкаҕа сылдьарын туһунан хаста да суруйбут. Степан Иванович төрөөбүт түөлбэтигэр төннүбэтэҕэ, сураҕа суох сүппүтэ. 05.1942 с. өлбүт. Көмүллүбүт сирэ чуолкайдамматаҕа.

1918 с. Өспөх нэһилиэгэр Ыал Уһугар төрөөбүтэ. "Үүнэр олох" колхоз чилиэнэ. 1936 с. Томмокко көмүс үлэтигэр мобилизацияланан барбыта. 1942 с. армияҕа ыҥырыллан Томмоттон барбыта уонна сураҕа суох сүппүтэ.

1918 с. II Өспех нэһилиэгэр Чагдаайыга Элбэҕи диэн сиргэ, элбэх оҕолоох дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүтэ. Илин Аллаҥҥа “Чыычаах Ыстапаана” диэн киһи ылан иитэн, oҕo оҥостубут.
Дьиҥ төрөөбүтүнэн Ийэ дойдуларын көмүскэспит сэттэ бырааттыы Румянцевтартан бэһис уол эбит. Оскуолаҕа үөрэммэккэ хаалбыт.

“Үүнэр күүс” колхозка биир төһүү үлэһиттэрэ эбит. Уҥуоҕунан орто соҕус эрээри, бэрт киппэ, дулун курдук, үчүгэй үскэллээх, доруобай киһи буолбут. Онон үлэни-хамнаһы да кыайыгаһа.
1941 с. атырдьах ыйын 12 к. армияҕа ыҥырыллан барбыта, төрөөбүт дойдутугар эргиллибэтэҕэ.

1924 с. II Өспех нэһилиэгэр Көөппөрүнньүк диэн сиргэ төрөөбүтэ. Төрөппүттэрэ 1932 с. Чагдаайыга көһөн тахсан онно колхозтаммыттара. Өспех начальнай оскуолатын бүтэрэн баран, 1936 с. Дүпсүн 7 кылаастаах оскуолатыгар тахсан 1939 с. туйгуннук бүтэрбитэ. Үөрэҕэр үчүгэйин иһин “Туйгун Ньукуус” диэн ааттыыллара. Ити күһүн Дьокуускайдааҕы кооперативнай техникумҥа киирэн, 1942 с. бүтэрэр. Дьокуускайга 2 № -дээх остолобуойга бухгалтердыыр, 1942 с. от ыйын 17 к. армияҕа ыҥырыллар. 1943 с. кулун тутар 12 к. фроҥҥа сэриилэһэ сылдьан сүппүтүн туһунан, Дьокуускай военкоматыттан биллэрии кэлбитэ. Уҥуоҕа көмүллүбүт сирэ Украинаҕа, Харьков куоракка.